Plastik sanatlar nedir?

Şekil ve hacme dayanan güze! sanatlardır. Bu iş için önce kil, balmumu gibi maddeler kullanılmış, kehlibar, zift, yumuşatılmış fildişi, heykel sanatının ilk malzemelerini teşkil etmiştir. Alçı ise ilk defa Büyük İskender çağında kullanılmıştır. 19. yüzyıldan sonra ise kalıba elverişli plastik maddelerin gelişmesi, plastik sanatların da ilerlemesini kolaylaştırmış, bütün dünyada bu edla anılmasını sağlamıştır. Bugün resim, heykel ve mimarlık bu adla anılmaktadır.

Görsel (plastik) sanatlar, maddeye biçim veren sanatlardır. Bu madde taş, mermer, boya, çamur vb. olabilir. Görsel sanatlar, adından da anlaşılacağı üzere göze hitap eden sanatlardır. İşitsel (fonetik) sanatlar sese biçim veren, malzemesi ses ve söz olan sanatlardır. Edebiyat, fonetik bir sanattır. Çünkü edebiyatın malzemesi, dildir. Dil ise seslere dayanan bir iletişim sistemidir.

Dramatik (ritmik) sanatlar, harekete biçim veren sanatlardır. Dramatik sanatların çoğunda hareket öğesinin yanında işitsel ve görsel öğeler de bulunur. Söz gelimi dramatik sanatlar içinde sınıflandırılan tiyatro, edebiyattan, dolayısıyla da fonetik sanatlardan ayrı düşünülemez. Çünkü birkaç modern tiyatro türü hariç bütün tiyatro türlerinde diyaloglara, dolayısıyla da sese, söze, kelimelere, cümlelere yer verilir.

plastik sanatlar

Bu nedenle de tiyatro oyuncularının konuşmalarının ve hareketlerinin yer aldığı tiyatro metinleri, birer edebi metin kabul edilir. Benzer durumlar bale, dans, opera, sinema gibi sanat dallan için de söz konusudur. Görsel ve biçimsel sanatlar üç grupta incelenebilir: Resim, mimari, heykel ve kabartma.

Resim

İki boyutlu bir anlatım biçimi, bir yüzey sanatıdır. Resim; çizgi ve boya ile herhangi bir yüzey üzerinde, ışık altında görülen her şeyin yansıtılmasıdır. Resmin temel malzemesi boyadır. İşlenen konuya göre resim türleri şunlardır:

• Portre, insanın dış görüntüsünü işler.
• Janr, günlük yaşamdan bölümler verir.
• Peyzaj, manzara resmidir.
• İnterieur (enteriyör), ev içi resimlerini içerir.
• Natürmort, konusu cansız doğa resmidir.
• Afiş, reklam için yapılan resimdir.
• Soyut resim, gerçek dışı betimlemelerdir.

Ayrıca mitolojik ve dinsel konularla av ve savaş sahneleri de resmin konusunu oluşturur.

Mimari

Her türlü yapı sanatıdır. Mimarinin en yaygın gruplaması şu şekilde yapılmaktadır:

Ait olduğu döneme göre mimari: İlk Çağ, Orta Çağ mimarisi gibi.

Yapıların amacına göre mimari: dinsel mimari, askeri mimari, sivil mimari gibi.

Tarzına göre mimari: Barok mimarisi, Gotik mimarisi gibi.

Kullanılan malzemeye göre mimari: ahşap mimari, taş mimari, tuğla mimari gibi.

Ait olduğu kültüre göre mimari: Türk mimarisi, Fransız mimarisi gibi.

Söz gelimi sözlerinin tümü ya da büyük bölümü şarkı olarak söylenen, müziğe uyarlanmış sahne yapıtı olan “opera”da müzik, edebiyat ve dans iç içedir. Bu sebeple bu çeşit sanatları karma sanatlar başlığı altında gruplandırmak da mümkündür. Güzel sanatları, görsel, işitsel ve dramatik sanatlar biçiminde üçe ayıran geleneksel sınıflandırmanın bazı sanat dallarının sınıflandırılmasını zorlaştırması üzerine günümüzde yeni bir sınıflandırma yöntemi geliştirilmiştir. Bu modern yönteme göre güzel sanatlar yedi başlık altında incelenmektedir:

Güzel sanatlar

1. Yüzey sanatları: İki boyutlu (en ve boy) yüzeyler (kağıt, tuval, duvar, cam, deri, kumaş vb.) üzerine uygulanan sanatlar.
2. Hacim sanatları: Üç boyutlu sanatsal çalışmalar.
3. Mekan sanatları: İç ya da dış mekanı düzenleyen sanat dalları.
4. Dil sanatları: Edebiyat başlığı altında incelenebilecek sanatlar.
5. Ses sanatları: Müzik başlığı altında incelenebilecek sanatlar.
6. Hareket sanatları: İnsan bedeninin belli bir düzene (koreografi) göre belli hareketleri yapması esasına dayalı sanatlar.
7. Dramatik sanatlar: Eyleme dönüşmüş ifadelerle belli olay ve olguların canlandırılması esasına dayalı sanatlar.

Heykel ve kabartma

Çeşitli maddelerin yontularak ya da kalıba alma tekniğiyle biçimlendirilmesi sonucu ortaya çıkan bir sanat türüdür (Resim 3). Heykel yapımında taş, mermer, alçı, kil, toprak, ahşap, tunç ve bronz gibi malzemeler kullanılır. Kabartma; taş, metal, kil, ahşap ya da alçı üzerinde bazı yüzeyleri oyulan bazı yüzeyleri ise kabartılan sanat yapıtıdır.

Sözlükte "plastik sanatlar" ne demek?

1. Yontu, seramik gibi üç boyutlu olan sanatlar.

Plastik sanatlar kelimesinin ingilizcesi

n. plastic arts

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç